2c Sociale stad | Samenkracht en burgerparticipatie (tv 6.1)

Thema: Sociale basis en wijkteams

Samenkracht en burgerparticipatie (tv 6.1)

Wat willen we bereiken
•	Asielzoekers doen mee vanaf dag één
	-
•	Voorbereiding op de overgangsregeling voor Oekraïners
	Voorbereiding op nieuwe gemeentelijke taken, overgangsregelingen voor Oekraïners en de overgang van opvang naar zelfstandige huisvesting. Ook zetten we in op Nederlands taalonderwijs voor de versteviging van hun arbeidsmarktpositie en verdienvermogen
•	Een krachtige sociale basis
	Een krachtige sociale basis biedt positief tegenwicht en dempt de uitdagingen van de stad. We willen dat inwoners in Eindhoven zich fijn, gezien en gesteund voelen, naar elkaar omkijken en elkaar helpen, zodat er vertrouwen blijft dat het goed komt.
	Visie op de sociale basis
	Koers Sociaal (2)040
	Beleidsplan Diversiteit & Inclusie 2023 - 2026
	Beleid op (buurt)ontmoeting
•	Vergunninghouders zijn zelfredzaam
	We begeleiden vergunninghouders die in Eindhoven komen wonen naar een zelfredzaam bestaan, waarbij ze hun inburgering goed doorlopen, (betaald werk) kunnen verrichten, in staat zijn hun financiën te beheren en maatschappelijk participeren.
	Beleidsplan Nieuwe Wet Inburgering, Thuis in Eindhoven (2020)
•	Toekomstperspectief voor inwoners zonder verblijfsstatus
	We werken met partners intensief samen aan het vinden van bestendige oplossingen voor ongedocumenteerden vanuit de Eindhovense Bed, Bad, Brood (BBB) regeling. Landelijke ontwikkelingen gaan mogelijk om aanpassing van beleid en voorzieningen vragen.
•	Asielzoekers doen mee in onze samenleving vanaf dag één
	We zetten in op intensieve begeleiding ingericht om asielzoekers mee te laten doen in onze samenleving. De nadruk ligt op dagbesteding vanaf hun aankomst in het AZC de Nederlandse taal leren en faciliteren om zo snel mogelijk duurzaam werk te vinden.
	Beleidsplan Welkom in Eindhoven (2025)
•	EU burgers nemen volwaardig deel aan onze samenleving
	We geven uitvoering aan het herijkte Actieplan EU-arbeidsmigranten, waarin we een vervolg geven aan de integrale samenwerking vanuit de actielijnen met het doel de woon- werk- en leefomstandigheden van de EU-arbeidsmigranten te verbeteren.
	Actieplan EU arbeidsmigranten 2024-2026

Effectindicatoren		Realisatie 2025	Begroting 2026	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
% inwoners dat een beperkt sociaal netwerk ervaart		12%	≤ 10%	≤ 10%	≤ 10%	≤ 10%	≤ 10%
Toelichting indicator:	De score is een cijfer dat is samengesteld op basis van stellingen in de inwonersenquête: er zijn genoeg mensen op wie ik in geval van “narigheid” kan terugvallen; vaak voel ik me in de steek gelaten; wanneer ik daar behoefte aan heb, kan ik altijd bij mijn vrienden terecht; ik vind mijn kring van vrienden en kennissen te beperkt. De indicator laat zien welk deel van de inwoners ervaart een beperkt sociaal netwerk te hebben.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Binnen de Visie Sociale Basis doen we een beroep op ‘samenkracht’. Een sterke sociale basis kenmerkt zich door de aanwezigheid van sterke sociale netwerken waarop inwoners kunnen terugvallen. Deze indicator laat zien voor welk deel van de inwoners van Eindhoven dit zo niet ervaren wordt, waardoor zij mogelijk niet kunnen terugvallen op een sterk sociaal netwerk. Er zit een ambitie in dit cijfer die je niet direct ziet. Dit komt door de toename van het aantal mensen dat hier nieuw komt wonen. Tegen deze achtergrond is het behouden en verbeteren van deze indicator al een ambitieuze opgave.
Motivatie keuze:
Bron:	Inwonersenquête BiO
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Een krachtige sociale basis
% vergunninghouders dat binnen 3 jaar na start inburgeringstermijn betaald werk heeft		49%	45%	45%	45%	45%	50%
Toelichting indicator:	Deze indicator geeft aan hoeveel vergunninghouders een vorm van betaald werk hebben na 3 jaar na de start van hun inburgeringstermijn, dit kan zowel parttime als fulltime werk zijn.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Werk is de snelste route naar participatie en integratie. Dit is het uitgangspunt van de Wet Inburgering en de Participatiewet, het belangrijkste wettelijke kader om vergunninghouders voor te bereiden op, en toe te leiden naar, participatie, in principe in de vorm van betaald werk. Dit draagt ook bij aan het sneller leren van de Nederlandse taal.
Motivatie keuze:
Bron:	Interne registratie
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Vergunninghouders zijn zelfredzaam
Schaalscore sociale cohesie		5,9	5,9	6,2	6,5	6,8	7
Toelichting indicator:	De schaalscore voor sociale cohesie wordt uitgevraagd in de inwonersenquete. Dit getal (schaal 1-10) is opgebouwd uit verschillende stellingen: Mensen in de buurt gaan op een prettig manier met elkaar om Op vakantie zou ik mijn huissleutel aan mijn buren durven geven Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt Ik voel me thuis bij mensen in de buurt Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen Mensen in de buurt kennen elkaar nauwelijks In de buurt durven mensen elkaar aan te spreken op onwenselijk gedrag Ik heb veel contat met andere buurtbewoners. De schaalscore Sociale cohesie is sinds 2021 stabiel.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Investeren in het bevorderen van sociale cohesie en samenkracht is van belang voor de Eindhovense gemeenschap als geheel en voor alle Eindhovenaren die daarbinnen leven. Het geeft inwoners veerkracht als ze zich verbonden en betrokken voelen met anderen en kan dit een belangrijke rol spelen in iemands bestaanszekerheid. De doelstelling om de sociale cohesie te laten stijgen naar een 7,0 in 2030 is opgenomen in het coalitieakkoord Samen Vooruit, Samen Thuis 2026–2030. Deze ambitie onderstreept het belang van een sterke sociale basis, waarin ontmoeting, verbondenheid en samenredzaamheid van inwoners worden versterkt. We zetten daarbij in op een stapsgewijze stijging. Echter moet opgemerkt worden dat we als gemeente weten dat onze invloed hierop beperkt is. De schaalscore voor sociale cohesie dient niet te worden geïnterpreteerd als een rapportcijfer dat inwoners aan hun buurt geven, maar als een samengestelde indicator gebaseerd op verschillende aspecten van sociale samenhang. Daarbij lopen de scores per stelling sterk uiteen. De gemiddelde schaalscore voor Eindhoven blijft in de afgelopen vijf jaar stabiel. Daarbij bevindt Eindhoven zich midden in een schaalsprong, met een snel groeiende en steeds diversere bevolking. Deze ontwikkelingen kunnen juist druk zetten op sociale cohesie, terwijl sociale samenhang zich over het algemeen geleidelijk ontwikkelt en slechts beperkt direct beïnvloedbaar is via beleid.
Motivatie keuze:
Bron:	inwonersenquête BIO
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Een krachtige sociale basis
% vergunninghouders dat binnen de inburgeringstermijn voldoet aan de inburgering (alleen voor statushouders die vanaf 1 januari 2022 inburgeringsplichtig zijn geworden)		68%	90%	70%	70%	70%	70%
Toelichting indicator:	Onder de Wet Inburgering 2021 zijn nieuwkomers verplicht in te burgeren binnen 3 jaar. Het inburgeringsstelsel is veranderd. Gemeenten hebben nu een belangrijke rol bij de begeleiding van nieuwkomers die inburgeringsplichtig zijn. Er zijn drie leerroutes om in te burgeren: B1 route (taal op niveau B1), onderwijsroute (mogelijkheid tot studie), zelfredzaamheidroute (taal op niveau A1, gericht op meedoen in de samenleving).
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Vanuit het beleidskader "Thuis in Eindhoven" zetten we er op in dat vergunninghouders zo snel en volwaardig mogelijk meedoen aan de Eindhovense samenleving. Het tijdig en succesvol afronden van het inburgeringstraject draagt hier in belangrijke mate aan bij.
Motivatie keuze:
Bron:	DUO
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Vergunninghouders zijn zelfredzaam
% dat zich afgelopen jaar actief heeft ingezet voor de buurt		34%	30%	34%	34%	34%	34%
Toelichting indicator:	Het aandeel Eindhovenaren dat aangeeft zich in het afgelopen jaar actief te hebben ingezet voor zijn of haar buurt wordt hier gemeten. Kijkende naar de cijfers van afgelopen jaren, valt op dat 2020 een veel hogere actieve inzet had dan overige jaren. Bij dit cijfer is sprake van een corona-effect.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	De sociale basis is van Eindhoven en van Eindhovenaren. Een sterke sociale basis is opgebouwd uit drie lagen. 1. De persoonlijke sociale basis met daarin het directe steunende sociale netwerk van de inwoner. 2. De Gemeenschappelijke socials basis, bestaande uit netwerken gemeenschappen in de lokale samenleving. Deze kunnen formeel georganiseerd zijn maar ook informeel. De actieve inzet van inwoners in hun buurt is hier een onderdeel van. 3. De institutionele sociale basis. Waarin de collectieve voorzieningen en ondersteuning vallen waar je zonder indicatie gebruik van kan maken. Het gaat hier om georganiseerde professionele inzet. Enerzijds zien we in de wijken inwonersinitiatieven (ontstaan), anderzijds zien we in onze stad die zo hard groeit ook de verschillen tussen mensen onderling groter worden en dat zet druk op de sociale cohesie van een wijk. Om goed te begrijpen wat er nodig is om de actieve inzet in een buurt en daarmee ook onderlinge ontmoeting te stimuleren, redeneren we met inwoners wat zij van ons nodig hebben in de beweging naar een meer collectieve en inclusieve samenleving. Dit kan betekenen dat de rol die we aannemen per wijk kan verschillen. En hiermee ook ongelijk investeren voor gelijke kansen.
Motivatie keuze:
Bron:	Inwonersenquête BIO
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Een krachtige sociale basis
% dat het afgelopen jaar vrijwilligerswerk heeft gedaan		38%	35%	38%	38%	38%	38%
Toelichting indicator:	Dit percentage geeft aan hoeveel inwoners vrijwilligerswerk heeft gedaan. Vrijwilligerswerk is werk dat in georganiseerd verband, bijvoorbeeld binnen een sportvereniging kerk of school onbetaald wordt uitgevoerd. Het soort vrijwilligerswerk wat Eindhovenaren doen loopt sterk uiteen. Er is niet een soort die er heel hoog uitspringt.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Het percentage inwoners dat in het afgelopen jaar vrijwilligerswerk heeft gedaan, laat zien hoe betrokken mensen zijn bij hun buurt, vereniging of de samenleving. Vrijwilligerswerk brengt mensen met elkaar in contact en draagt bij aan een sterke en verbonden gemeenschap. Omdat taakveld 6.1 gericht is op inwoners die meedoen, elkaar ondersteunen en samen initiatieven nemen, is deze indicator een goede maat voor de kracht van de samenleving.
Motivatie keuze:
Bron:	Inwonersenquete BIO
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Een krachtige sociale basis

•	Asielzoekers worden vanaf dag 1 dat zij hier zijn geactiveerd om elke dag mee te doen met dagbesteding die gericht is op hun welbevinden, op Nederlands taalonderwijs en op het vinden van werk dat tijdens hun inburgering behouden kan worden.
Wat gaan we daar voor doen
•	Asielzoekers doen mee vanaf dag één

•	Voorbereiding op de overgangsregeling voor Oekraïners
•	Er wordt inzicht verkregen in de gevolgen van de beëindiging van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor Oekraïense ontheemden, zodat de gemeente voorbereid is op de daaruit voortvloeiende opgaven.

•	Versterken sociale basis
•	We zetten o.a. in op het centraal zetten van de kracht van inwoners en sociale netwerken, verbeterde ondersteuning van vrijwilligers, inclusief samenleven, het faciliteren van (buurt)ontmoeting aansluitend bij het integraal gebiedsgericht werken.

•	Stimuleren van inwonersbetrokkenheid
•	Niet alleen voor de sociale basis, maar voor alle beleidsthema's geldt dat de inwoner actief betrokken wordt om de juiste besluiten te kunnen nemen. De CRSD, de Jeugdraad en Jong040, maar ook andere belangenpartijen geven (on)gevraagd advies.

•	Versterken ambulant jongerenwerk
•	We trekken de komende jaren extra middelen uit om het ambulant jongerenwerk te versterken, met extra beschikbaarheid van jongerenwerkers op de belangrijkste vindplaatsen van jongeren: op straat, op school, maar ook steeds meer in de online wereld.

•	Aanbieden maatwerk programma vergunninghouders
•	Voor alle vergunninghouders is een plan inburgering en participatie (PIP) opgesteld na de brede intake. Het bevat een persoonlijk programma voor het leren van de taal in combinatie met werk, vrijwilligerswerk, studie of stage.

•	Perspectief aan ongedocumenteerden
•	We bieden begeleiding aan ongedocumenteerden rondom de verschillende perspectieven; verblijf of vertrek.

In 2027 richten we ons vooral op:
•	Het Uitvoeringsprogramma Vrijwillig voor Elkaar: Bv. via de flexpool-app Eindje Helpt voor flexibel vrijwilligerswerk, een vereenvoudigde subsidieregeling voor vrijwilligersinitiatieven en de inzet van vrijwilligersambassadeurs om de deelname van internationals aan vrijwilligerswerk te stimuleren.
•	Het Uitvoeringsprogramma Buurtontmoeting: Bijvoorbeeld door een eenmalige bijdrage beschikbaar te stellen om de basis op orde te brengen bij buurthuizen en door de stadsdeelplatformen verder te ontwikkelen, zodat de sociale basis en initiatieven per stadsdeel beter in kaart worden gebracht.
•	Het Uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven 2027-2028: Bijvoorbeeld het meerjarig ondersteunen van de Eindhovense Pride en Keti Koti/Kadena Kibrá, de realisatie van het Trans-Atlantisch Slavernijmonument en een nieuwe Lokale Inclusie Agenda gericht op het vergroten van de toegankelijkheid van onze stad.
•	De transformatiebeweging 2-1-0: In lijn met de transformatiebeweging 2-1-0 onderzoeken we samen met partners en inwoners hoe informele steunnetwerken kunnen worden versterkt, zodat inwoners vaker ondersteuning vinden bij elkaar en minder afhankelijk zijn van professionele hulp
•	Versterken institutionele sociale basis: Vaststellen van kernfuncties voor de institutionele sociale basis en de subsidieregeling VSB-P hierop te herijken, gericht op gebiedsgericht werken, versterking van sociale cohesie en de transformatiebeweging (2-1-0).
•	Welkom in Eindhoven: nieuwkomers kunnen vanaf dag één meedoen door te starten met het leren van de Nederlandse taal, werk of vrijwilligerswerk conform de visie "Welkom in Eindhoven" zoals begin 2025 is vastgesteld.
•	Ongedocumenteerdenbeleid: We zetten onze dienstverlening aan ongedocumenteerden voort vanuit de Bed, Bad, Brood (BBB) regeling.
•	Aanpak EU-arbeidsmigranten: We zetten het Actieplan EU-arbeidsmigranten door, inclusief de pilot voor dakloze EU-arbeidsmigranten.

Wat mag het kosten
x € 1.000	Realisatie 2025	Begroting 2026	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Lasten	90.091	59.104	77.895	73.202	73.256	47.659
Baten	-52.648	-13.426	-30.812	-30.814	-30.814	-6.314
Mutatie reserves	-1.833	-3.575	-5.436	-1.806	-1.756	-866
Saldo	35.610	42.103	41.647	40.582	40.686	40.479

Begroting 2027 per categorie
Lasten	2027	Baten	2027	Mutatie reserves	2027
Personeelslasten	9.396	Uitkering uit gemeentefonds	-	Toevoeging reserves	25
Kapitaallasten	827	Overige rijksbijdragen	-28.573	Onttrekking reserves	-5.461
Goederen en diensten	38.010	Belastingen en heffingen	-
Subsidies en overdrachten	28.439	Goederen en diensten	-2.239
Verr. overhead en app.kst.	777	Overige overdrachten	-
Toevoegingen voorzieningen	-	Overig	-
Overig	446
Totaal lasten	77.895	Totaal baten	-30.812	Mutatie reserves	-5.436

		35.449	-28.573	-2.299	*
1. Toelichting taken		Lasten	Baten	Reserve
•	Migratie: Beleidsthema's (1) Nieuwkomers, onderverdeeld in asielopvang (begrote lasten € 3,5 mln) en opvang ontheemden uit Oekraïne (begrote lasten € 24,5 mln en begrote baten € 24,5 mln), (2) Wet inburgering 2021 (begrote lasten € 5,9 mln en begrote baten € 4,1 mln), (3) Ongedocumenteerden (begrote lasten € 1,7 mln) en (4) actieplan EU arbeidsmigranten.	35.449	-28.573	-2.299	*
•	Sociale basis: initiatieven gericht op versterken	15.974	-	-
•	Personeelslasten	9.063	-	-
•	Sociale basis: laagdrempelige basisdagbesteding volwassenen	5.450	-	-
•	Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040 2025-2030, opgaves Sociale Basis en Buurtontmoeting	3.874	-	-	*
		3.874	-	-	*
•	Sociale basis: initiatieven gericht op jeugd en jongeren	2.015	-	-
•	Sociale basis: initiatieven gericht op informele zorg	1.529	-	-
•	Sociale basis: initiatieven gericht op diversiteit en inclusie: onttrekking uit RSMMM.	1.528	-	-	*
•	GGW - subsidieregeling Niet-actiegebieden	1.117	-	-
•	Maatschappelijk Vastgoed	1.024	-2.239	22
•	Kapitaallasten	827	-	-
•	GGW - subsidieregeling Actiegebieden	710	-	-
•	Bewonersparticipatie	228	-	-
•	Gemeente-brede subsidieverantwoording	-1.871	-	-
•	Overig: o.a. onttrekking reserve transformatiefonds (2,4 mln)	978	-	-3.159	*
Totaal		77.895	-30.812	-5.436

2. Intensiveringen Coalitieakkoord 2026-2030 en Begroting 2027
EU arbeidsmigranten: structureel 0,2 mln., waarvan 0,1 mln. in dit taakveld.
Diversiteit en inclusie: structureel 0,7 mln.

3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 mln (aanvullend op intensiveringen)

Migratie:
- In 2026 is het beheer en exploitatie van asielopvanglocaties overgedragen aan het COA (lasten en baten € 7,3 mln).
- Nieuwkomers/opvang ontheemden Oekraïne: vanaf 2027 nieuwe bekostigingsregeling voor de financiering (lasten en baten: 24,5 mln)
- Inburgering: in lijn met de taakstelling in lijn gebracht met de jaarlijkse specifieke uitkering (lasten en baten 1,6 mln). Afloop van de lasten door afloop van tijdelijke middelen die eerder werden gefinancierd uit reserves (€ 1,4 mln).
- Reserve: onttrekking voor sociaal beheer en extra beveiliging op asielopvanglocaties (0,25 mln).

Sociale basis: initiatieven gericht op diversiteit en inclusie: afloop van tijdelijke middelen diversiteit en inclusie met dekking uit RSMMM en KN25 (1,4 mln).
Programmaplan Transformatie Sociaal (2)040 2025-2030, opgaven Sociale Basis en Buurtontmoeting: mutaties door de inregeling van de opgaven ‘versterken van de institutionele sociale basis', 'de kracht van inwoners en sociale netwerken centraal' en de programmering van wijkcentra (€ 1,5 mln).
Overig: in 2027 afloop van onttrekking uit reserve transformatiefonds (2,4 mln) voor projecten voor sociaal beheer en beveiliging op asielopvanglocaties.