3a Woningbouw en fijne wijken

Door middel van woningbouw, stedelijke vernieuwing en ruimtelijke ontwikkeling streven we naar een aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving voor huidige en nieuwe bewoners. Dat doen we door te werken aan samenhangende integrale gebiedsontwikkelingen, zoals Spoorzone, Internationale Knoop XL, Stadhuisplein, VDMA, Schellenskwartier, Kanaalzone-Zuid, naast de ontwikkelingen in de wijken; projecten als Stadshart Woensel, Kastelenplein, Evoluonpark. Ontwikkelingen die de bestaande buurt meteen een opknapbeurt geven.

Daarbij is een goed functionerende woningmarkt van belang, die zowel invulling geeft aan de ambities van de stad (binden van talent) als aan de solidaire stad van twee snelheden. We transformeren en verdichten en we streven naar voldoende betaalbare koop- en sociale huurwoningen in al onze wijken. Hierbij stimuleren wij de verduurzaming van de (bestaande) woningvoorraad, innovatie in bouwen en wonen en de doorstroming. Ook zetten we in op bescherming en hergebruik van het historisch erfgoed. We faciliteren initiatieven uit de stad door slagvaardig en klantgericht samen te werken en onze ruimtelijke instrumenten zo efficiënt en transparant mogelijk in te zetten. Daarbij is het streven om inwoners zo veel mogelijk bij de ontwikkelingen in de stad te betrekken.

Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wet regie) in werking getreden. Deze wet stelt een lokaal Volkshuisvestingsprogramma (VHP) verplicht. De Wet regie stelt specifieke voorwaarden waaraan het VHP moet voldoen. Zo zal het VHP ingaan op voldoende en passende woningen, maar ook over zorg, leefbaarheid en toekomstbestendige woonomgevingen. Regionale afspraken over de groei van de woningvoorraad en de evenredige verdeling van de nieuwe wettelijke aandachtsgroepen zijn daarbij leidend.

Het in 2024 ondertekende Beethoven-convenant zorgt tot 2030 naar verwachting voor een versnelde groei van het aantal arbeidsplaatsen in onze regio en dus ook voor een sterk verhoogde vraag naar woningen. Het college zet  al geruime tijd in op het versnellen van de bouw binnen de stadsgrenzen, met de nadruk op sociale- en middenhuur en middeldure koop.Hiervoor zetten we het programma "Eindhoven Bouwt Door" voort. Dit sluit aan bij de bouwversnellingsafspraken in het kader van de Woondeal, die in 2023 is afgesloten met regio, Rijk en Provincie. De Woondeal wordt in 2027 geactualiseerd. De toenemende netcongestie in de regio is een bedreiging voor de voortgang van de woningbouwproductie. Er is momenteel nog veel onduidelijk over de exacte impact, maar het is duidelijk dit leidt tot een grote extra uitdaging.

In 2027 maken we nieuwe, meerjarige prestatieafspraken met de woningcorporaties en de huurdersorganisaties, verenigd in het PEK.

Omgevingswetprogramma Gezonde Leefomgeving

In februari 2026 heeft het college het Omgevingswetprogramma Gezonde Leefomgeving vastgesteld. Met dit programma wordt gezondheid stevig verankerd in stedelijke ontwikkeling en werken we toe naar gezondheidswinst voor onze inwoners: in 2030 drie extra jaren in goede gezondheid en het verkleinen van gezondheidsverschillen met 20%. Dit doen we aan de hand van de gezondheidskaart en de 8 indicatoren: ervaren gezondheid, lage SES-WOA, stress, eenzaamheid, groen, geluid en luchtkwaliteit, voorzieningen en verdichting.

Het toewerken naar een groene, fijne en gezonde buurt voor iedere Eindhovenaar - juist in een tijd van sterke groei en verdichting - is een stevige opgave. Daarom werken we vanuit vele thema’s toe naar dit doel. Dat zien we terug in het coalitieakkoord en dat zien we terug in deze begroting, zij het versnipperd: mobiliteit, openbare ruimte, groen en water, sport en bewegen, volksgezondheid, gebiedsontwikkelingen, schaalsprong van sociaal-maatschappelijke voorzieningen, leefbare wijken en buurten, sociale basis, ondersteuning en zorg, jeugd en jeugdzorg en onderwijs. Gezondheid wordt dus vanuit de ambitie ‘health in all policies’ op vele terreinen meegenomen en vormt een rode draad in het coalitieakkoord en deze begroting.

Tegelijkertijd vraagt dit programma een integrale en gebiedsgerichte aanpak en sturing waarin sociale, ruimtelijke en economische maatregelen elkaar versterken en gericht zijn op aantoonbare gezondheidswinst. Vanuit het principe van ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’ pakken we dit op in 3-5 gebieden in de stad, juist op plekken waar inwoners in een gezondheidsachterstand leven. We brengen dit in praktijk en werken met partners – intern en extern – aan maatregelen, mandaten en middelen om aantoonbare gezondheidswinst in deze gebieden te realiseren. Per gebied wordt gekeken wat nodig is, welke bundeling van maatregelen opgepakt en uitgevoerd gaat worden, hoe de voortgang gemonitord wordt en hoe partners in de stad hieraan bijdragen met inzet en middelen.

Sociaal maatschappelijk ontwikkelen

De groei van Eindhoven vraagt om meer dan alleen voldoende woningen. Daarom werken we bij gebiedsontwikkelingen vanuit sociaal-maatschappelijke ambities die richting geven aan de ontwikkeling van een gebied. Ruimtelijke keuzes voor woningen, voorzieningen, openbare ruimte en mobiliteit moeten aantoonbaar bijdragen aan gezondheid, veiligheid, sociale verbondenheid en kansengelijkheid. Met sociale ontwerpprincipes vertalen we deze ambities naar concrete keuzes in de fysieke leefomgeving. Zo zorgen we ervoor dat nieuwe ontwikkelingen niet alleen ruimte bieden aan wonen, maar ook bijdragen aan gezonde, veilige en inclusieve buurten waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en zich thuis voelen. We passen dit concreet toe met de pilot Samen Slim, waarbij we onderzoeken hoe sociale opgaven een plek krijgen in ontwerp, ontwikkeling en financiering. Daarnaast werken we komend jaar aan diverse gebiedsanalyses binnen de gebiedsontwikkelingen van de schaalsprong. De uitkomsten hiervan worden benut bij de ontwikkeling en uitwerking van gebiedskaders, zodat sociale opgaven vanaf de start worden meegenomen in ruimtelijke keuzes en sociale programmering.