2a Ondernemende stad

Ondernemende stad

De regio Brainport Eindhoven heeft zich ontwikkeld tot economisch centrum voor innovatie en technologische vooruitgang in binnen- en buitenland. Hier bouwen we aan een innovatieve en steeds schonere economie van wereldklasse. Deze sterke economische positie danken wij allereerst aan de prestaties van de ondernemers in Eindhoven en de regio. Maar ook aan onder andere de triple helix samenwerking en een gezamenlijke meerjarenstrategie die zorgen voor de juiste randvoorwaarden voor ons ondernemers- en vestigingsklimaat. Onderwijs, onderzoeks- en kennisinstellingen, overheden, startups, scale-ups, mkb en grote bedrijven dragen samen bij aan voor Nederland belangrijke sleuteltechnologie en industrieel leiderschap en daarmee aan het versterken van een duurzaam verdienvermogen op lange termijn. Economische groei is geen doel op zich. De opgave is ervoor te zorgen dat de groei bijdraagt aan kansen voor alle inwoners en dat de stad in balans blijft. Onze inzet is gericht op het faciliteren van een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat.

Ruimte voor economie
In 2027 zetten we ons verder in voor een krachtige en duurzame economie om de stad en regio vitaal en leefbaar te houden. Hierbij hebben we specifieke aandacht voor de ruimtevraag om te kunnen ondernemen en manieren om slimmer met de beschikbare ruimte om te gaan. We ontwikkelen daarom een beknopt programma werklocaties en starten concrete initiatieven om de kwaliteit en toekomstbestendigheid van onze werklocaties te bevorderen. Daarbij hebben we oog voor de behoefte bij ondernemers om te kunnen ondernemen, maar zeker ook voor de uitdagingen en kansen die samenhangen met toenemende verstedelijking (bijv. functiemenging en overlastbeperking), klimaatverandering, circulaire economie en de energietransitie. Het Toekomstfonds Bedrijventerreinen willen we in dat verband als een belangrijk instrument inzetten. Ruimte voor bedrijvigheid is nadrukkelijk ook een regionaal vraagstuk en daarom blijven we in 2027 nauw samenwerken met de regiogemeenten en de provincie Noord-Brabant als het gaat om regionale programmeringsafspraken en gezamenlijke acties nadrukkelijk gericht op de uitvoering.   

MKB en ondernemerschap

Met het oog op ons brede MKB en onze lokale economie zetten we in 2027 verder in op het verbeteren van de verblijfskwaliteit en de diversiteit van ondernemerschap in onder meer de wijkwinkelcentra en onze binnenstad. Zo continueren we onze aanpak bij het Nederlandplein, Vaartbroek, Haagdijk en Sint Trudoplein en ondersteunen we ondernemers actief in het verbeteren van de samenwerking en organisatiegraad in die gebieden. Dit laatste doen we onder andere via de bedrijveninvesteringszones (BIZ). Ook sturen we, waar mogelijk en wenselijk, op het behoud dan wel bevorderen van een aantrekkelijk en evenwichtig aanbod van winkels en functies in de gebieden. Hiermee geven we invulling aan de ambitie uit het coalitieakkoord om de verblijfskwaliteit en diversiteit van ondernemerschap in de wijkwinkelcentra te verbeteren. In 2027 ligt er een nieuw MKB-plan (hier reserveren we 500k structureel voor). Dit wordt de koepel die alle bestaande MKB projecten gaat borgen. Zo maken we concrete projecten mogelijk op voor het MKB belangrijke thema's en vergroten we de ondernemerskansen voor het MKB. We gaan hierbij in 2027 ook verder met de verbetering van de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers, inclusief het programma Snappen of Schrappen. Samen met onze partners in The Gate werken we aan het startup ecosysteem in de regio Brainport Eindhoven en bieden we startups en scale-ups directe ondersteuning in de eerste fasen van hun onderneming. Daarnaast continueren we binnen het MKB  plan onze inzet als launching customer, waarbij de gemeente een belangrijke eerste opdrachtgever is voor startups met innovatieve oplossingen voor vraagstukken waar we als stad voor staan (bijv. klimaat en energie). We bieden ondernemers directe ondersteuning via onze accountmanagers. Zij zijn het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en externe stakeholders en adviseren over vestigingsmogelijkheden, uitgifte van locaties op bedrijventerreinen, vergunningaanvragen, verduurzaming, bestemmingsplanmogelijkheden, economische ontwikkelingen en de programmering van werklocaties. Dit doen we op basis van vragen en signalen van ondernemers, partners en de interne organisatie.     

Verduurzaming bedrijfsleven en industrie
Ook in 2027 werken we verder aan de verduurzaming van bedrijven en industrie. Dat doen we onder meer door bedrijventerreinen te verduurzamen en ondernemers direct te adviseren en ondersteunen. Hiermee geven we uitvoering aan het Klimaatplan 2026-2030. Daarnaast zorgen we ervoor dat de belangen en ervaringen van ondernemers expliciet worden meegenomen in de aanpak van netcongestie. Samen met ondernemers en partners onderzoeken we welke alternatieve oplossingen mogelijk zijn en hoe we deze kunnen realiseren.  

Brainport

Met Brainport Development en de regionale campussen focussen we op het cluster Hightech Systemen & Materialen (HTSM) maakbedrijven en onderzoeksinstellingen die het profiel van onze stad en regio verder versterken. In het meerjarenplan ‘Brainport in Balans’ (2025-2032) van Brainport Development staan zeven prioritaire opgaven uit de pijlers technologie en ondernemen, talent en maatschappelijke vraagstukken voor onze regio centraal. Deze vormen de basis voor haar jaarplannen en daarmee ook de inzet van Brainport Development en triple helix partners in 2027. Aan de hand van de Strategische Agenda Brainport voeren de triple helix partijen in Brainport Eindhoven en de provincie Noord-Brabant de dialoog met het Rijk omtrent hun gezamenlijke ambities voor de Brainportregio. 

Bruisend en leefbaar

De binnenstad is een cruciaal gebied voor onze stad en de regio. Hier werken 1500 MKB-ondernemers goed samen. In 2027 moet de nieuwe BIZ weer gaan draaien. Wij hebben besloten dit structureel te cofinancieren, hiervoor reserveren we €500k extra aan structurele middelen in deze begroting. Een aantrekkelijke en levendige stad vraagt om een sterke mix van detailhandel, horeca, cultuur, evenementen en vrijetijdsvoorzieningen. Daarbij vervullen de binnenstad en Strijp-S een belangrijke rol als bruisende stedelijke centra, terwijl ook de wijk- en stadsdeelcentra zich verder ontwikkelen als ontmoetingsplekken voor inwoners. 

Het coalitieakkoord zet daarbij in op het versterken van de verblijfskwaliteit en diversiteit van ondernemerschap in de wijkwinkelcentra en op het slimmer benutten van de ruimte, bijvoorbeeld door kansen voor een mix van wonen, voorzieningen en bedrijvigheid te onderzoeken. In 2027 geven we verder uitvoering aan de detailhandelsvisie en aan Sharing the Vibes: Samen naar een bruisend Eindhoven. In 2027 richten we ons daarbij op de verdere aanpak van het Nederlandplein, Vaartbroek, Haagdijk en Sint Trudoplein.  Dit is in lijn met de ambitie om jaarlijks ten minste drie wijkwinkelcentra te vergroenen, de openbare ruimte er kwalitatief in te richten en/of het straatmeubilair te vervangen. Richting de Kadernota 2028 hebben we in beeld welke opgaven en kansen er liggen in de overige wijkwinkelcentra. Momenteel wordt onderzocht op welke wijze resterende middelen uit de regeling Kleinschalig Ondernemerschap na afloop van deze regeling kunnen worden ingezet ter ondersteuning van deze gebiedsgerichte aanpak. We trekken extra middelen uit voor ondersteuning van evenementen, kennisdeling tussen evenementenorganisaties en voorzieningen voor toegankelijkheid.     

 Om als stad leefbaar en aantrekkelijk te zijn, hebben we voldoende voorzieningen nodig die aansluiten bij de behoefte van onze groeiende en veranderende bevolking. Dit bestaat uit een gebalanceerd aanbod van basis-, regionale en topvoorzieningen. In 2027 gaan we verder met de uitvoering van het Programma Stedelijke en Maatschappelijke voorzieningen, waarmee we ons richten op optimalisatie van toegankelijkheid van basisvoorzieningen in onze stad, met speciale aandacht voor onze prioriteiten. In 2027 geven we vervolg aan de regionale uitvoeringsstrategie voorzieningen door de gezamenlijke prioritering van regionale- en topvoorzieningen binnen de MRE. Op basis van de geactualiseerde voorzieningenlijst in najaar 2026 en de ontwikkeling van een adaptieve kaart werken we begin 2027 toe naar een bestuurlijk voorstel.

Arbeidsmarkt
Met het oog op onze arbeidsmarkt bouwen we aan een moderne en duurzame arbeidsmarktinfrastructuur, die snel en effectief met passende dienstverlening inspeelt op de vragen van inwoners en werkgevers. Onze regio ontwikkelt zich stap voor stap naar een talentgedreven economie, waarin het aantrekken, behouden en ontwikkelen van talenten centraal staat en vaardigheden zichtbaar en inzetbaar zijn. Het is daarin belangrijk om LLO te stimuleren en te versterken. Elk talent is nodig – nu én in de toekomst.

In 2027 wordt de regionale arbeidsmarktaanpak verder bestendigd en opgeschaald. Onder de vlag van het Werkcentrum Zuidoost-Brabant realiseren 24 arbeidsmarktpartners een samenhangende werkgeversdienstverlening. Doel is om werkgevers beter te ondersteunen met overzichtelijke, toegankelijke en op maat gemaakte dienstverlening. Het Werkcentrum zet met een nieuwe huisvestigingsstrategie de volgende stap naar een aansprekende plek waar ontmoeting met werkgevers, oriëntatie op werkzaamheden in de praktijk en ontwikkeling van vaardigheden meer voorop staan. De programmering – directe ontmoetingen met werkgevers, technologische toepassingen om werksituaties te ervaren en werkvormen waarin inwoners vaardigheden ontdekken – vormt daarbij de kern van de aantrekkingskracht en het bereik.

Verder biedt het Werkcentrum vanaf 2027 ruimte aan:

• De herkenbaarheid van het Jongerenpunt als effectieve dienstverlening voor jongeren met en zonder startkwalificatie en een vraag hebben over scholing, werk en ontwikkeling.

• Afstemming van initiatieven op uitvoerend niveau voor internationaal talent (waaronder dienstverlening aan arbeidsmigranten); en

• Het structureel organiseren en uitvoeren van het succesvolle programma Buddy Werkt! 

In 2027 ligt de focus verder op enerzijds het vergroten van de betrokkenheid van werkgevers bij het Werkcentrum en anderzijds het aantrekkelijker en toegankelijker maken van ontwikkeling en scholing voor inwoners.

Daarnaast wordt ingezet op versterking van sectorale arbeidsmarktaanpakken:

• Brainport Academy (Microchip Talent): opschaling van om- en bijscholing, met als doel aantoonbaar grotere groepen (technisch) talent toe te leiden naar de semicon-sector.

• Human Capital Agenda Zorg en Welzijn: structurele voortzetting van oriëntatieprogramma ter vergroting van instroom en samenwerking met brancheorganisatie Transvorm op het terugdringen van tekorten.

• Human Capital Agenda Klimaatbanen: volledige uitvoering van activiteiten gericht op duurzame arbeidsmarktontwikkeling, inclusief de opbouw van een regionaal kennisnetwerk voor werkgevers en verbetering arbeidsproductiviteit voor MKB bedrijven.

• Ontsluiten van regionaal ontwikkelde dienstverlening en instrumenten ten behoeve van de arbeidsmarktaanpak van de onderwijsregio Oost Brabant.

In 2027 zetten we de stap naar een beter functionerende regionale arbeidsmarkt, met meer samenhang in dienstverlening, hogere betrokkenheid van werkgevers, en verbeterde aansluiting tussen vraag en aanbod in belangrijke sectoren.

Internationals
Naast het beschikbaar krijgen en houden van ons eigen talent hebben we talent van buiten nodig. We willen dat de (kennis)werkers en hun gezinnen ervoor kiezen om in Eindhoven te blijven. Het Holland Expat Center South (HECS) draagt er samen met andere partijen in de stad en regio aan bij dat zij zich zoveel mogelijk thuis voelen en mee gaan doen in onze samenleving. We koersen op balans tussen internationale aantrekkingskracht en leefbaarheid van de stad. Dit is een gezamenlijke opgave voor de internationals, hun werkgevers en de ontvangende samenleving. Het leren van de Nederlandse taal is daarbij een belangrijke voorwaarde. In 2027 versterken we de Werkgeversaanpak Taal: dit taaltraject, waarbij Nederlands door professionele taalaanbieders bij de werkgever wordt onderwezen, wordt intensief onder de aandacht van de werkgevers gebracht. De 'Praat Nederlands met me’- campagne van HECS is gelanceerd en spreekt de Nederlandstaligen erop aan Nederlands te blijven praten met internationals. 

De AI-buddy, die specifieke situatie-afhankelijke vragen van internationals beantwoordt, is in 2026 gelanceerd op de website van HECS en wordt in 2027 verder geladen met onderwerpen (belastingen, zorg, educatie, huisvesting) en onder internationals en werkgevers verspreid. In 2027 wordt het gestandaardiseerd informatiepakket voor nieuwe internationale medewerkers verder bij de werkgevers uitgerold. Daarnaast begeleiden we spouses naar de arbeidsmarkt en nemen daarin de kraptesectoren mee als aandachtspunt. Hierbij voeren we het gesprek met werkgevers over lokaal internationaal talent en helpen we het MKB met de uitdagingen die dat met zich meebrengt. Dit doen we samen met het Expat Spouses Initiative.  
In 2025 is het sociale onboarding-programma Homewards ontwikkeld (samen met Eindhoven365 en Brainport Development) en in verschillende pilots uitgeprobeerd. In 2026 hebben 3 edities (met telkens 120 deelnemers (internationals en locals) plaatsgevonden. In 2027 wordt Homewards definitief belegd bij de organisatie die de project coördinatie en opschaling ter hand gaat nemen. Werkgevers hebben in de bekostiging een cruciale rol te nemen.