3b Bereikbaarheid | Verkeer en vervoer (tv 2.1)

Thema: Bereikbaarheid

Verkeer en vervoer (tv 2.1)

Wat willen we bereiken
•	Verbinding
	We werken aan een passend netwerk voor elke vervoerswijze, met hubs als verbindende schakels. Reizigers in Eindhoven kiezen steeds vaker voor lopen en fietsen op korte afstanden en voor het OV bij langere verplaatsingen.
•	Vrijheid voor iedereen
	We werken aan betrouwbare en betaalbare mobiliteit. Mobiliteit is beschikbaar en toegankelijk. In 2050 zijn 80% van de Eindhovenaren tevreden over de reismogelijkheden in de stad.
•	Ruimte maken
	We maken ruimte voor de mobiliteitstransitie en een kwalitatief betere stad. De ruimte voor gemotoriseerd verkeer neemt significant af en wordt ingezet voor de mobiliteitstransitie en andere ruimtelijke beleidsopgaven.
	Masterplan Mobiliteit
	Mobiliteit in balans
•	Schoon / CO2-reductie mobiliteit
	We zetten in op mobiliteit zonder uitlaatgassen. In 2030 is de CO2-uitstoot van stedelijke mobiliteit op het niveau van 1990, in 2038 is de CO2-uitstoot van stedelijke mobiliteit 0 gram CO2.
	Klimaatverordening 2016
	Klimaatplan 2026-2030
	Masterplan Mobiliteit
•	Veilig
	We werken aan een verkeersveiliger Eindhoven door inzet op veiliger gedrag, een datagedreven aanpak voor ongevallenlocaties, minder onveilige verkeerssituaties en lagere snelheden. In 2050 is het aantal verkeersslachtoffers sterk afgenomen ten opzichte van 2023.
	Masterplan Mobiliteit
	Mobiliteit in Balans
	Actieplan verkeersveiligheid 2020
	Raadsinformatiebrief Actieplan verkeersveiligheid 2020
•	Gezondheid
	We maken lopen en fietsen aantrekkelijker, veiliger en vanzelfsprekender en beperken geluid, trillingen en luchtvervuiling. Het aandeel actieve mobiliteit neemt significant toe, waaronder minimaal 5% meer fietsbewegingen.
•	Ontspannen
	We zetten in op prettig en gastvrij reizen zonder gedoe. We ontvangen bezoekers gastvrij en bij voorkeur met duurzame vervoermiddelen en we beperken de overlast van werkzaamheden zoveel mogelijk.
•	Openbare ruimte
	De openbare ruimte is de huiskamer van de stad die schoon, heel, veilig, toegankelijk en toekomst- en klimaatbestendig is en die mensen stimuleert tot bewegen en ontmoeten. Dit doen we conform het vastgestelde kwaliteitsniveau.
	Wegenbeheerplan 2025-2028
	Programma stedelijke verlichting Eindhoven 2022-2032
	Leidraad Openbare Ruimte
	Omgevingsvisie
•	C02 reductie fysieke werken openbare ruimte
	In de Klimaatverordening 2016 is vastgelegd dat de uitstoot van broeikasgassen in de stad ten opzichte van 1990 moet zijn teruggedrongen met ten minste 55% in 2030 en met ten minste 95% in 2050, door o.a. de inzet van elektrisch materieel.
	Klimaatverordening 2016
	Klimaatplan 2026-2030
	Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB)

Effectindicatoren		Realisatie 2025	Begroting 2026	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Directe CO2-uitstoot Verkeer exclusief auto(snel)wegen cf Klimaatverordening (Kton)		(=2024) 258	249	236	223	210	195
Toelichting indicator:	In de Klimaatverordening 2016 en het bestuursakkoord 'Samen vooruit, samen thuis!' is vastgelegd dat de uitstoot van broeikasgassen in de stad ten opzichte van 1990 moet zijn teruggedrongen met ten minste 55% in 2030 en dat Eindhoven klimaatneutraal moet zijn in 2050. De waarden in 1990, die de basis vormen voor de doelstelling, zijn vastgesteld op basis van de meest actuele data van het NEV-RS, de RIVM en de Regionale Klimaatmonitor. De gerealiseerde waarde is opgebouwd uit data uit 2024. Omdat er continu wordt gewerkt aan verbetering van data en analysetechnieken kunnen de waarden per jaar licht veranderen. In het in 2025 vastgestelde Klimaatplan III zijn de emissieplafonds per taakveld opnieuw vastgesteld. Daarbij is rekening gehouden met de verschillende snelheden tussen de taakvelden onderling, terwijl tegelijk het overkoepelende doel van 55% reductie in 2030 onaangetast blijft.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	De uitstoot van broeikasgassen geeft weer welke impact de stad Eindhoven heeft op klimaatverandering. Er wordt gebruik gemaakt van verschillende bronnen om een zo getrouw mogelijk beeld te geven van de uitstoot per taakveld. Bij mobiliteit is de uitstoot van auto(snel)wegen niet meegenomen. Dit betreft voor een groot deel doorgaand verkeer waarop de gemeente nauwelijks invloed kan uitoefenen. De uitstootcijfers exclusief auto(snel)wegen geven daarmee beter beeld van de effecten van Eindhovens beleid op de CO₂-reductie.
Motivatie keuze:
Bron:	De Regionale Klimaatmonitor
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Schoon / CO2-reductie mobiliteit
Aantal verkeersslachtoffers (basisjaar 2023)		99	98	96	94	92	90
Toelichting indicator:	Aantal verkeersslachtoffers op gemeentelijke wegen. Wegen die vallen onder ander wegbeheerders zoals de Randweg A2/N2 worden hierin niet meegenomen. Een verkeersslachtoffers is een persoon die slachtoffer is geworden van een verkeersongeval, voor wie een ambulance ter plaatse is gekomen.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Het aantal verkeersslachtoffers geeft een indicatie van de verkeersveiligheid in Eindhoven. Het streven naar minder verkeerslachtoffers maakt onderdeel uit van de strategische doelen uit het Masterplan Mobiliteit. Met ingang van de begroting 2027 is de effectindicator herzien en wordt gebruikt gemaakt van registratie van de RAV (Regionale Ambulancevoorziening) beschikbaar gesteld via het MOVE RAV dashboard van VeiligheidNL. Deze registratiemethode is betrouwbaarheid en vollediger dan de politieregistratie.
Motivatie keuze:
Bron:	MOVE RAV - VeiligheidNL
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Veilig
% inwoners dat tevreden is over inrichting openbare ruimte		69%	≥70%	≥70%	≥72%	≥73%	≥75%
Toelichting indicator:	Percentage inwoners dat tevreden is over de inrichting van de openbare ruimte
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Geeft aan of inwoners tevreden zijn of wij de straten goed inrichten (zijn de straten aantrekkelijk ingericht , is er sprake van voldoende groen, toegankelijkheid, veiligheid, parkeren etc.) Het tevredenheidspercentage is op basis van het Coalitieakkoord 2026 - 2030 Samen vooruit , samen thuis aangepast, met de doelstelling om in 2030 75% tevredenheid te halen.
Motivatie keuze:
Bron:	Inwonersenquête BiO
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Openbare ruimte
Directe CO2-uitstoot fysieke werken in openbare ruimte cf Klimaatverordening (Kton/€10mln)		0,12	0,15	0,13	0,11	0,11	0,11
Toelichting indicator:	In de Klimaatverordening 2016 en het bestuursakkoord 'Samen vooruit, samen thuis!' is vastgelegd dat de uitstoot van broeikasgassen in de stad ten opzichte van 1990 moet zijn teruggedrongen met ten minste 55% in 2030 en met ten minste 95% in 2050. Eerder is afgesproken dat deze klimaatdoelen vertaalt worden naar concrete doelstellingen voor de verschillende taakvelden. De doelstelling voor fysieke werken in de openbare ruimte, uitstootvrij in 2030, is afgeleid uit het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (www.opwegnaarseb.nl). De realisatie is vastgesteld op basis van het resultaat van pilots, gekoppeld aan kengetallen van TNO.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	De uitstoot van broeikasgassen geeft weer welke impact de stad Eindhoven heeft op klimaatverandering. Er wordt gebruik gemaakt van CO2 reductie per 10 miljoen Euro, omdat de jaarlijkse volumes (aantal projecten) vooraf moeilijk in te schatten zijn en de totale CO2-uitstoot ten gevolge daarvan zeer kan fluctueren, waardoor totale COe-uitstoot een slechte graadmeter is.
Motivatie keuze:
Bron:	Gemeente Eindhoven, Sector Stadsbedrijf (monitorinstrument)
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	C02 reductie fysieke werken openbare ruimte
% inwoners dat tevreden is over onderhoud openbare ruimte		65%	≥70%	≥70%	≥70%	≥70%	≥70%
Toelichting indicator:	Betreft het % inwoners dat tevreden is over het onderhoud van de openbare ruimte
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Sluit aan op de technische monitor in hoeverre de basiskwaliteit op verschillende onderwerpen op het gebied van onderhoud wordt behaald. Hierdoor presenteren we zowel de objectieve als de subjectieve cijfers. Een goed onderhouden openbare ruimte draagt bij aan een aantrekkelijke en leefbare stad. Het tevredenheidspercentage is in 2026 aangepast van 73% naar 70% dit op basis van resultaten uit voorgaande jaren. Het kwaliteitsniveau voor onderhoud is in 2020 verlaagd van A naar B, daarnaast voeren we onderhoud anders uit in het kader van biodiversiteit. Dit is van invloed op het tevredenheidscijfer. In de inwonersenquête wordt nader onderzocht wat de redeneren zijn van een dalend tevredenheidspercentage. Op basis daarvan bekijken of het % verder aangepast moet worden.
Motivatie keuze:
Bron:	Inwonersenquête BiO
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Openbare ruimte
% duurzaam vervoer in de modal split		72%	≥75%	≥76%	≥78%	≥80%	≥81%
Toelichting indicator:	De modal split is de verdeling van de vervoerswijzen over een aantal reisbestemmingen samen. De modal split wordt in Eindhoven gemeten via de inwonersenquête en zegt dus alleen iets over de vervoerskeuze van de inwoners van Eindhoven. Het percentage duurzaam vervoer is het aandeel lopen, fiets en OV gebruik bij elkaar opgeteld. Het percentage duurzaam vervoer wordt ook wel het aandeel duurzame mobiliteit genoemd.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	De modal split laat zien in welke mate Eindhovenaren kiezen voor duurzame vervoerswijzen. Het streven naar een verandering in de verdeling van vervoerswijzen, met andere woorden vaker lopen, fietsen en reizen met het openbaar vervoer, maakt onderdeel uit van de strategische Doelen die zijn verwoord in het Masterplan Mobiliteit.
Motivatie keuze:
Bron:	Inwonersenquête
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Verbinding
% bewoners dat vindt dat het in de buurt goed verlicht is		76%	≥75%	≥75%	≥75%	≥75%	≥75%
Toelichting indicator:	% inwoners dat aangeeft dat de buurt goed verlicht is.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Geeft aan of bewoners tevreden zijn over de inzet op openbare verlichting. In 2022 is het programma stedelijke verlichting Eindhoven door de raad vastgesteld. Deze indicator geeft een indicatie of bewoners tevreden zijn met het resultaat van deze inspanning.
Motivatie keuze:
Bron:	Inwonersenquête BiO
Bron type:	enquête
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Openbare ruimte
Aantal fietsers op fietsroutes (basisjaar 2019)		115	114	116	118	120	122
Toelichting indicator:	Tellen van het aantal fietsers op fietsroutes.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	We zetten in op het stimuleren van fietsgebruik, omdat het gezond, duurzaam is, en een belangrijke oplossing voor de bereikbaarheid van de stad. Elk jaar zetten we in op een toename van het aantal fietsers
Motivatie keuze:
Bron:	Eigen telpunten
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Verbinding
Basiskwaliteit wegen		90,8%	≥90%	≥90%	≥90%	≥90%	≥90%
Toelichting indicator:	- Geeft inzicht in de technische kwaliteit die buiten op straat objectief is gemeten: Hoeveel % van de wegen voldoet aan het vastgestelde kwaliteitsniveau. - in de CROW norm is de beeldkwaliteit van wegen uitgewerkt, varierend van kwaliteit A+ tot D - In september 2024 heeft de gemeenteraad het kwaliteitsniveau opnieuw vastgesteld: kwaliteitsniveau C, waarbij kwaliteitsniveau D wordt toegestaan als dit niet leidt tot onveilige situaties en kapitaalvernietiging 9in totaal max. 9,6% van het totale areaal). Met het kwaliteitsniveau kan het onderhoud van wegen zo uitgevoerd worden dat de veiligheid gewaarborgd wordt, kapitaalvernietiging wordt voorkomen en bewoners tevreden zijn, tegen zo laag mogelijke kosten.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Geeft een goed beeld van de technische kwaliteit op straat. Is objectief en maakt het mogelijk om objectief en subjectief (inwonersenquête) met elkaar te vergelijken, waardoor er een goed sturingsinstrument ontstaat.
Motivatie keuze:
Bron:	Extern gespecialiseerd bureau (weginspectie) die werkt volgens landelijk vastgestelde systematiek (CROW). Technische inspectie vindt 1x per 2 jaar plaats
Bron type:	registratie
Frequentie:	overig
Hoort bij doel:	Openbare ruimte
Aantal busreizigers (basisjaar 2011)		129	132	134	136	140	144
Toelichting indicator:	Aantal busreizigers binnen Eindhoven wordt gemeten door de concessiehouder van het openbaar vervoer in opdracht van de Provincie Noord Brabant. De aantallen worden overgenomen uit hun rapportage en als indexcijfer ten opzichte van het jaar 2011 gerapporteerd.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Inzicht in gebruik Openbaar Vervoer als vervoermiddel. Met de ingang van de nieuwe concessie openbaar vervoer NO Brabant is de verwachting dat het aantal busreizigers verder toeneemt. Dat verklaart de stijging van de indicator in 2029 en 2030.
Motivatie keuze:
Bron:	OVCP
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Verbinding
Basiskwaliteit bruggen, viaducten en tunnels		94%	≥90%	≥90%	≥90%	≥90%	≥90%
Toelichting indicator:	- Geeft inzicht in de technische kwaliteit van bruggen, tunnels en viaducten: het geeft inzicht in het % bruggen, tunnels en vaducten dat voldoet aan het vastgestelde kwaliteitsniveau. - In de CROW norm is de beeldkwaliteit voor bruggen, tunnels en viaducten uitgewerkt. Varierend van norm A+ tot en met D. - In de Omgevingsvisie is kwaliteitsniveau B vastgesteld.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Geeft een goed beeld van de technische kwaliteit op straat. Is objectief en maakt het mogelijk om objectief en subjectief (inwonersenquête) met elkaar te vergelijken, waardoor er een goed sturingsinstrument ontstaat
Motivatie keuze:
Bron:	Extern gespecialiseerd bureau op basis van landelijke richtlijnen (CROW), 1x per 2 jaar, visueel elk jaar
Bron type:	registratie
Frequentie:	overig
Hoort bij doel:	Openbare ruimte
Aantal treinreizigers (basisjaar 2011)		112	113	114	115	117	119
Toelichting indicator:	Aantal treinreizigers op station Eindhoven Centraal en station Strijp S worden gerapporteerd door de Nederlandse Spoorwegen. Dit aantal reizigers wordt als indexcijfer in verhouding met het basisjaar 2011 gerapporteerd.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Inzicht in gebruik openbaar vervoer als vervoermiddel. Met de groei van de stad en stimuleren van mobiliteitstransitie is de verwachting dat het aantal treinreizigers sneller toe gaat nemen vanaf 2028.
Motivatie keuze:
Bron:	https://dashboards.nsjaarverslag.nl/reizigersgedrag
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Verbinding
Basiskwaliteit schoon en netjes		93%	≥90%	≥90%	≥90%	≥90%	≥90%
Toelichting indicator:	- Geeft aan welk % voldoet aan aan de vastgestelde kwaliteit voor reiningen (schoon en netjes) van de openbare ruimte. - In de CROW norm is de beeldkwaliteit voor reinigen uitgewerkt varierend van kwaliteitsniveau A+ tot en met D. - In de Omgevingsvisie is kwaliteitsniveau B vastgesteld.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	Geeft een goed beeld van de technische kwaliteit op straat op het gebied van reinigen (zwerfvuil, onkuris etc.). Is objectief en maakt het mogelijk om objectief en subjectief (inwonersenquête) met elkaar te vergelijken, waardoor er een goed sturingsinstrument ontstaat.
Motivatie keuze:
Bron:	Gemeente Eindhoven, afdeling kwaliteitscontrole MIBOR (registratietool)
Bron type:	registratie
Frequentie:	per kwartaal
Hoort bij doel:	Openbare ruimte
Aantal autoverplaatsingen op de Ring		101,38	100	100	100	100	100
Toelichting indicator:	We monitoren het aantal autoverplaatsingen op de ring. Met de groei van de stad is de uitdaging om het autoverkeer op de ring niet te laten groeien.
Toelichting indicator:
Motivatie keuze:	In lijn met het dossier Mobiliteit-in-Balans, 2025, waar stappen in vastgesteld zijn om de verkeerscirculatie en verbeterplan Ring te ontwikkelen.
Motivatie keuze:
Bron:	Verkeerstelling
Bron type:	registratie
Frequentie:	jaarlijks
Hoort bij doel:	Verbinding

•	We dragen totaal 8mio bij aan verbetering regionale fietsverbindingen KTM2 met doorfietsroutes richting onder andere Weert en Best. We starten met de voorbereiding in participatie rondom het Floraplein en de fietsbrug over de Anthony Fokkerweg.
Wat gaan we daar voor doen
•	Realiseren fietsinfrastructuur

•	Verbeteren kwaliteit HOV
•	We werken aan het ontwerp van MMK Knoop XL en Station Strijp S, we continueren de trajecten en afstemming voor HOV4 en HOV5, en we bereiden de nieuwe OV concessie voor met de provincie Noord-Brabant.

•	Iedereen een betaalbaar duurzaam vervoersalternatief
•	We vergroten de betaalbare reismogelijkheden door voortzetting en uitbreiding van de concessie deeltweewielers, continueren de subsidieregeling duurzame vervoersalternatieven en de citydeal fiets met Fietsbank Eindhoven en Fietsschool040.

•	Uitwerking verkeerscirculatieplan
•	We creëren ruimte voor vier nieuwe pleinen met het VCP. We werken aan een verdere verfijning en vertaling van maatregelen op kleinschaliger buurt- en straatniveau, zoals filters en sectorgrenzen.

•	Uitwerken en realiseren van hubs
•	We bouwen 200 kleinschalige mobiliteitshubs in 2027 als verbindende schakels tussen vervoerwijzen, wijken en bestemmingen in een totaal netwerk van 500 hubs. We verkennen de mogelijkheden voor grootschalige mobiliteitshubs in gebiedsontwikkelingen.

•	Vervolgstappen ZE-zone
•	We breiden de milieuzone uit naar diesel personenauto's en de ZE-zone naar bestelvoertuigen met emissieklasse 5. We werken aan invoering van een ZE-zone voor taxi's en touringcars en continueren ondersteunende maatregelen voor ondernemers.

•	Stimuleren laadinfrastructuur
•	Om schone elektrische mobiliteit te stimuleren werken we verder aan de verdichting van het stadsbreed publieke (snel)laadnetwerk voor elektrische voertuigen. We werken met partners samen aan bredere toepassing van netbewust laden.

•	Verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen
•	We zetten in op verkeerseducatie en verkeersveiligheid rond scholen. Alle basisscholen hebben schoolzones. Daarnaast rollen we slowzones uit bij middelbare scholen en sportlocaties. Onderzoek naar voorbereiding van groene speelstraten start op.

•	30 km/u straten in het centrum
•	Eind 2027 geldt op alle wegen binnen de Ring max. 30 km/u (m.u.v. J.F. Kennedylaan en Dorgelolaan). En op de Ring max. 50 km/u (m.u.v. de Ring Noordoost). Met een brede mediacampagne bereiden we weggebruikers voor.

•	Stimuleren lopen en fietsen
•	We bereiden de uitbreiding van fietsparkeervoorzieningen bij o.a. De Heuvel, VDMA, Stadhuisplein en Witte Dame voor. We gaan door met realisatie van maaiveldstallingen, circa 600 stuks in 2027. We bereiden verbetering van fietsbewegwijzering voor.

•	Gastvrije Binnenstad
•	In het voorjaar promoten we lopen en fietsen en in het najaar promoten trein, bus en P+R. Door het jaar zetten we deze campagne ook in om reizigers te informeren over tijdelijke bereikbaarheidssituaties.

•	Onderhouden wegen
•	We houden de wegen in stand door uitvoering van het onderhoudsprogramma wegen (o.b.v. inspecties en integrale afstemming).

•	Onderhouden bruggen, viaducten en tunnels
•	We borgen de technische staat, veiligheid en bereikbaarheid door uitvoering van het onderhoudsprogramma bruggen, tunnels en viaducten. In het kader van de Tunnelvisie is er ook speciale aandacht voor sociale veiligheid.

•	Onderhoud openbare verlichting
•	We geven uitvoering aan het onderhoudsprogramma openbare verlichting. We dragen bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen door verlichting te vervangen door LED.

•	Reinigen
•	We houden stad schoon en netjes door onder andere vegen van wegen, verwijderen van groen op verharding en tussen tegels en het verwijderen van zwerfvuil.

In 2027 richten we ons vooral op:
•	Noordwestelijke Ontsluiting: De werkzaamheden van de eerste fase (Onderdoorgang Erica en noordelijk deel Spottersweg) zijn in 2027 in uitvoering, met als deadline van oplevering 1 januari 2028.
•	Knoop XL: Zuid: De start bouw van Fietsenstalling en openbare ruimte is voorzien. Planning en Studiefase MMK is gestart teneinde een VO op te leveren in 2028. Fellenoord: VO van het stamriool en integrale herziening van het ruimtelijk raamwerk en businesscase
•	HOV-4: De werkzaamheden van HOV4 starten in 2027 waarbij er grofweg vanaf de Ring richting het centrum de werkzaamheden worden uitgevoerd. Ook wordt de onderdoorgang onder de A2/N2 voorbereid.
•	A2/N2 Brainportlijn: We werken toe naar integrale besluitvorming over het voorkeursalternatief binnen de MIRT-verkenning en Brainportlijn, inclusief het opstellen van een bestuursovereenkomst voor de Brainportlijn, waarna de voorbereidingsfase kan starten.
•	Vergroenen 50 straten: Met de uitvoering van het integraal onderhoudsprogramma groen/water/openbare ruimte vergroenen we 12 straten (water: 3, wegen: 9). Hiermee dragen we bij aan een klimaatbestendige openbare ruimte en leefbare wijken en buurten.
•	Sociale en gezonde leefomgeving: Vanuit onderhoud sluiten we in Jagershoef aan bij het Programma Gezonde Leefomgeving. In onderhoudsprojecten maken we ruimte voor ontmoeten, bewegen, vergroenen en toegankelijkheid. We evalueren 5 projecten op toegankelijkheid.
•	Klimaatneutrale openbare ruimte: We verledden openbare verlichting, zodat alle verlichting in 2030 voorzien is van led. We gebruiken de Eindhovense circulaire ladder in onze projecten.
•	Betrekken bewoners bij het schoonhouden van de stad: We stimuleren en waarderen initiatieven. We sluiten in 2027 aan op minimaal twee initiatieven op het gebied van zwerfafval. Inzet op gedragsverandering moet leiden tot een schonere stad.
•	Wijkverkeerscirculatieplannen: samen met stakeholders in de wijken komen we tot maatregelen uit het programma Mobiliteit-in-Balans (verkeerscirculatieplan (VCP) verbeterplan Ring, verlagen maximumsnelheden en realisatie fietsvoorzieningen.
•	Sectorgrenzen en verkeersfilters: Voorbereiding en nemen verkeersbesluit, inrichten verkeersfilters Vonderkwartier, voorbereiden verkeersfilters Vonderweg, Willemstraat en Emmasingel (uitvoering 2029 i.s.m. HOV4). Inregelen handhaving, vaststellen beleidsregels ontheffing verlening.
•	Routekaart Schone Mobiliteit: Per 1 januari invoering van milieuzone dieselpersonenauto's, aanscherping zero-emissiezone voor euro5 bestelvoertuigen en realisatie van naar verwachting 100 tot 200 nieuwe openbare laadpalen.
•	Fietsinfrastructuur: We starten met de voorbereiding van de ongelijkvloerse oversteekvoorziening voor langzaam verkeer op het Floraplein.
•	Snelheidsverlaging: Eind 2027 geldt op alle wegen binnen de Ring max. 30 km/u (m.u.v. J.F. Kennedylaan en Dorgelolaan). En op de Ring max. 50 km/u (m.u.v. de Ring Noordoost). Met een brede mediacampagne bereiden we weggebruikers voor.

Wat mag het kosten
x € 1.000	Realisatie 2025	Begroting 2026	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Lasten	57.252	58.104	60.970	62.814	66.948	68.020
Baten	-10.435	-3.669	-3.076	-3.074	-3.017	-2.810
Mutatie reserves	5.128	-1.450	-4.865	-2.639	381	-301
Saldo	51.945	52.985	53.029	57.101	64.312	64.909

Begroting 2027 per categorie
Lasten	2027	Baten	2027	Mutatie reserves	2027
Personeelslasten	8.980	Uitkering uit gemeentefonds	-	Toevoeging reserves	8.192
Kapitaallasten	9.600	Overige rijksbijdragen	-150	Onttrekking reserves	-13.057
Goederen en diensten	43.177	Belastingen en heffingen	-658
Subsidies en overdrachten	121	Goederen en diensten	-1.959
Verr. overhead en app.kst.	337	Overige overdrachten	-309
Toevoegingen voorzieningen	-	Overig	-
Overig	-1.245
Totaal lasten	60.970	Totaal baten	-3.076	Mutatie reserves	-4.865

		10.296	-	-
1. Toelichting taken		Lasten	Baten	Reserve
•	Dagelijks onderhoud: repareren plaatselijke bestrating, vervanging borden, vernieuwen markeringen, onderhoud straatmeubilair, preventief onderhoud aan bruggen, tunnels en viaducten, etc.	10.296	-	-
•	Exploitatieprojecten	9.929	-303	-4.340	*
•	Kapitaallasten	9.600	-	-	*
•	Dagelijks beheer (reinigen): verwijderen van zwerfafval, onkruidbestrijding, vegen van straten, etc.	8.629	-	-
		8.629	-	-
•	Personeelslasten	8.003	-	-
•	Openbare verlichting: Onderhoud en reparatie van lampen, masten en armaturen, inclusief elektriciteitskosten.	5.026	-	-
		5.026	-	-
•	Masterplan mobiliteit: actiepakketten	3.348	-161	-	*
•	Onderhoud verkeerslichten: Inclusief elektriciteitskosten.	1.282	-	-
•	Gladheidsbestrijding	1.105	-	-
•	Vervanging	989	-	-
•	Groot onderhoud en vervanging: Wegen, tunnels, bruggen en viaducten.	760	-	-	*
•	Gebruik openbare ruimte: O.a. graafwerkzaamheden voor sleuven en kabels.	581	-1.103	-
•	Heffing verkooppunten motorbrandstoffen	17	-1.279	-
•	Overig: o.a. Bereikbaarheidsagenda ZOB (0,5 mln), onttrekking reserve regiobrede projecten (-0,5 mln) en verkeersveiligheid (0,3 mln)	1.405	-230	-525
		1.405	-230	-525
Totaal		60.970	-3.076	-4.865

2. Intensiveringen (Coalitieakkoord 2026-2030 en Begroting 2027)
Beethoven korte termijn maatregelenpakket (dekking uit RSI): incidentele bijdrage t/m 2030 van 4 keer 2 mln. per jaar. Het betreft o.a. de fietsprojecten Floraplein en fietsroutes richting Geldrop.
Onderuitputting kapitaallasten: 1,3 mln. in 2027, waarvan in dit taakveld 0,2 mln.
Herinrichting Markt fase 4: 0,5 mln. structureel, waarvan 0,3 mln. in dit taakveld.
Mobiliteit (kapitaallasten): structureel 1,0 mln vanaf 2029 voor projecten passend binnen Mobiliteit-in-Balans. Dit draagt bij aan de totale benodigde investeringsopgave van ruim 625 mln waar de komende jaren nog aanvullende middelen voor nodig zijn.
Onderhoud openbare ruimte (o.a. intensiever gebruik): structureel 0,4 mln.